برج لاجیم زیباترین آثار تاریخی مازندران

برج لاجیم زیباترین آثار تاریخی مازندران


منبع: پرشین وی

3

1399/6/27

14:49


برج لاجیم در مازندران در خارج با یک گنبد مخروطی ساده و ظریف پوشیده شده است و قدمتی بالغ بر 1500 سال دارد در ادامه با این جاذبه تاریخی بیشتر آشنا خواهیم شد

برج لاجیم زیباترین آثار تاریخی مازندران

برج لاجیم در مازندران یکی از زیباترین بنای تاریخی آل زیار طبرستان در سال
۳۱۶ هجری قمری ساخته شده است این بنا در روستای زیبای لاجیم واقع گردیده
است برج لاجیم از بهترین و زیباترین آثار تاریخی مازندران است که ۱۵۰۰ سال قدمت
دارد در ادامه مطلب از پرشین وی شما را با برج لاجیم زیباترین آثار تاریخی مازندران
آشنا خواهیم کرد

برج لاجیم در مازندران

لاجیم، نگین انگشتری سوادکوه ازتوابع شهر زیر آب در منطقه اصیل و کهن سوادکوه واقع شده است .
ارتفاع این روستا از سطح دریای آزاد در نقطه برج لاجیم حدود ۷۶۵ متر می باشد.
جاده زیرآب تا ابتدای روستا که ۲۵ کیلومتر فاصله دارد اکنون تماما آسفالت می باشد .

جمعیت روستای لاجیم در ایام تابستان به ۸۰۰ نفر می رسد اما در طول سال خصوصا فصل سرما و بازگشایی
مدارس این جمعیت کاهش می یابد.
موقعیت جغرافیایی روستای لاجیم و قرار گرفتن آن در میان سه منطقه کسلیان ، دودانگه ، چهاردانگه به این روستا
اهمیت ویژه ای بخشیده که در صورت توجه بیشتر قادر است نقش اقتصادی ویژه ای در منطقه ایفا نماید.
شغل اصلی اهالی این روستا کشاورزی و دامپروری می باشد.

برج لاجیم در مازندران

برج لاجیم در مازندران

برج باستانی لاجیم با ۱۵۰۰ سال قدمت نگین درخشان این روستا محسوب می شود.
این برج تاریخی که در گذشته های دور در قلب جنگل انبوه و دور از هنگامه ی شهر ساخته شده
قرار گاه مهم و پناهگاه یکی از حکام بوده که در آنجا اقامت داشته است .
بعدها کیا ابوالخوارص ابن شهریار از خاندان باوندیان در این برج مدفون شد و اکنون برج لاجیم پس از گذشت
هزار و اندی هنوز سرپا و استوار نظاره گر طبیعت زیبای سوادکوه است.

برج لاجیم از بهترین و زیباترین آثار تاریخی مازندران است.مسیر زیبا و آسفالته آن از وسط شهر زیر آب به
طرف شرق کشیده شده و بعد از طی یک مسافت ۲۷ کیلومتری در روستای لاجیم به سر گردنه مرتفعی می
رسد که از طبیعت و ارتفاعات جنگلی خارج و به چمنزار و بوته زارهای زیبا بدل می شود، که در
میان آن به یک محدوده عاری از پوشش گیاهی مانند شبه جزیره که از سه طرف به پرتگاههای عمیق مشرف
است به چشم می خورد.در حاشیه پرتگاهها در قدیم خندقی با دیوارهای عظیم وجود داشته که احتمالا قلعه ای وسیع
و پر اهمیت را در بر می گرفت که برج عظیم لاجیم را در میان آن بنا کرده بودند.
راه دیگر دسترسی از طریق جنگل و از میانه راه ساری به کیاسر به روستای لاجیم منتهی می گردد.

برج لاجیم

برج لاجیم در مازندران

برج لاجیم در شمار آثار زمان تسلط آل زیار بر طبرستان در فاصله سالهای ۳۱۶ الی ۴۴۳ هجری قمری است

این اثر باستانی در شمار آثار زمان تسلط آل زیار بر طبرستان در فاصله سالهای ۳۱۶ تا ۴۴۳ ه.ق است
در نمای اهمیت برج لاجیم بیشتر به دلیل دارا بودن کتیبه پهلوی در کنار کتیبه کوفی است.
این امر نشان میدهد که در قرن ۵ ه.ق حکمرانان شمال ایران علاوه بر توجه به هنر دوران قبل از
اسلام به خط و زبان آن دورانی نیز توجه داشته اند.بیرونی از بدنه مدور و گنبد مخروطی ساده و ظریف
پوشیده که در داخل به حالت مدور تغییر شکل می دهد.مصالح آن آجر و ملاط ساروج است.
ورودی در شرق بنا تعبیه گردیده و پایه گنبد به وسیله یک ردیف طاق نما تزئین گردیده است.در کمربند زیر
گنبد دو کتیبه به خط کوفی و پهلوی ساسانی بر روی هم قرار گرفته که به دور بنا پیچیده است.

کتیبه ها به شکل زیبایی با آجرهای تراش خورده در زمینه ای از گچ نصب شده که نام کیا اسماعیل
ابوالفوارس شهریار بن عباس آل باوند صاحب بنا و تاریخ ۴۱۳ ه.ق را نشان می دهد.
در کتیبه کوفی نام و القاب صاحب مرقد خوانده می شود ولی نام سازنده آن مشخص نیست و تنها با
حدس و گمان و با توجه به قرینه اجزایی از کلمات باقی مانده می توان بدان دست یافت.
محیط دایره بنا در قاعده ۲۶۸۰ سانتی متر، قطر فضای داخلی ۵۴۷ سانتی متر و پهنای ورودی آن ۱۱۲ سانتی
متر می باشد.

اثار تاریخی

برج لاجیم در مازندران

متن کتیبه

بسم الله الرحمن الرحیم.
هذا قبر القیم الکیا الجلیل ابوالفوراس شهریار بن العباس بن شهریار مولی امیرالمؤمنین رحمه الله امر بینائه فی سنه ثلاث
محشر و اربعمانه، عمل الحسن بن علی.

تاریخچه برج لاجیم

بنای برج لاجیم متعلق به حد فاصل میان سقوط نخستین سلسله باوندی و ظهور دومین سلسله این خاندان است.
در این دوره هفتاد ساله، تمامی نواحی مازندران زیر تسلط آل زیار بود.
ولی آن ها بر کوهستان ها تسلط نداشتند و بازندگان باوندیان منتظر فرصت بودند که املاک خود را باز پس
َ گیرند.

بر پایه روایات تاریخی منقول از ابن اسفندیار، در زمان حکومت آلب ارسلان در سالهای ۴۵۵ تا ۴۶۶ هجری قمری
سپهبد قارن بن سرخاب تا اندازه ای توانست که بر مازندران تسلط یابد و قدرت خاندان وشمگیر را به زوال
بکشاند.
محل اقامت حکام باوندی در کوهستان های جنوب مقر قدیمی آن ها یعنی شهر ساری بود.
ولی مشخص نیست که ابوالفوراس شهریار در میان بزرگان باوندی دارای چه مقامی بوده است و با شهریار بن دارا
که به دست وشمگیر کشته شد و نیز سرخاب بن شهریار و قارن بن سرخاب و حسام الدوله ابن قارن
سر سلسله شعبه دوم باوندیه چه نسبتی داشته است.

متاسفانه برج لاجیم به اشتباه به مقبره امامزاده عبدالله نیز مشهور است و عوام به زیارت آن به گمان امامزاده
و مذهبی بودن می آیند.

اثار تاریخی

لاجیم از یک گنبد مخروطی ساده و ظریف پوشیده شده است

معماری بنا

این بنای تاریخی در خارج با یک گنبد مخروطی ساده و ظریف پوشیده شده است
که در داخل به حالت مدور تغییر شکل می ‌دهد. محیط دایره بنا در قاعده ۲۶۸۰
سانتی‌ متر، قطر فضای داخلی ۵۴۷ سانتی ‌متر و پهنای ورودی آن ۱۱۲ سانتی‌
متر می‌ باشد.

ورودی این بنای آجری در سمت شرق است و پایه گنبد به وسیله یک ردیف
طاق نما تزئین شده است. در کمربند زیر گنبد دو کتیبه به خط کوفی و پهلوی
بر روی هم قرار گرفته است. این دو کتیبه بشکل زیبایی با آجرهای تراش‌ خورده
در زمینه‌ ای از گچ سفید نصب شده ‌اند. کتیبه با خط کوفی نام کیا اسماعیل
ابوالفوراس شهریار ابن عباس صاحب بنا و تاریخ ۴۱۳ هجری قمری را نشان می ‌دهد.
متن کتیبه چنین است: بسم الله الرحمن الرحیم. هذا قبر القیم الکیا الجلیل ابوالفوراس
شهریار بن العباس بن شهریار مولی امیرالمؤمنین رحمه الله امر بینائه فی سنه ثلاث محشر و اربعمانه، عمل الحسن بن علی.

تاریخچه مرمت برج لاجیم

انجمن آثار ملی ایران مبلغی برای تعمیر بنای برج در نظر گرفت و معمار اداره کل
باستان شناسی با همکاری سرپرستان کارخانه ” تراورس سازی شیرگاه “موفق
به بازدید از آن شد و چون نیاز به آجر و مصالح دیگر برای تعمیر بنا بود تمام مواد از
تهران فرستاده شد و کار تعمیر برج در سال ۱۳۳۸ خورشیدی، روی داربست های چوبی انجام شد.
پس از آن تا پیش از سال ۱۳۸۲، چند بار این برج مرمت شد که به طور خلاصه اقدامات زیر روی آن انجام شده است:

اثار تاریخی

برج لاجیم در مازندران

۱- بازسازی گنبد و مرمت بخشی از قطاربندی های پای گنبد
۲- احداث ناکش در پای بنا

اقدامات مرمتی پس از سال ۸۲ تا کنون که توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان مازندران انجام شده است:

۱- نصب داربست فلزی
۲- پاک سازی و بهبود فضای اطراف بنا
۳- مرمت آجرهای فرسوده تا ارتفاع بیش از یک متردر بدنه بنا
۴- برداشت بندکشی های سیمانی و بندکشی مجدد با ملات همگون
۵- از بین بردن گلسنگ ها، درختچه ها و علف ها از بدنه بنا و گنبد

برج لاجیم در مازندران

برج لاجیم در مازندران

مسیر دسترسی:

جاده دسترسی به روستای لاجیم از شهر زیرآب آغاز شده و پس از طی یک مسافت
۲۷ کیلومتری به سر گردنه مرتفعی می ‌رسد که از طبیعت و ارتفاعات جنگلی خارج
و به چمنزار و بوته زارهای زیبا بدل می‌ گردد. در میان سبزه زار وسیع و گسترده
یک منطقه بدون پوشش بوته ‌ای مانند شبه ‌جزیره‌ ای که از سه طرف به پرتگاه های
عمیق مشرف است به چشم می ‌خورد. در حاشیه پرتگاه در قدیم خندقی با دیوارهای
عظیم وجود داشته است که احتمالاً قلعه‌ای وسیع و پر اهمیت را تشکیل می ‌داد که برج مشهور لاجیم را در میان آن بنا کرده بودند.
راه دیگر از طریق جنگل و از میانه راه خاکی ساری به کیاسر به روستای لاجیم منتهی می‌ گردد.

تبیان / tripyar

مطالب مشابه


تصویری


ویدئو