دلار‌های از دست رفته ایران بر اثر تحریم‌ها

دلار‌های از دست رفته ایران بر اثر تحریم‌ها


منبع: برترین ها

11

1399/12/16

01:44


علی شریعتی، فعال اقتصادی در توئیتی به گزارش روزنامه همشهری درباره اثر تحریم‌ها بر اقتصاد ایران واکنش نشان داد.

برترین‌ها: علی شریعتی، فعال اقتصادی در توئیتی به گزارش روزنامه همشهری درباره اثر تحریم‌ها بر اقتصاد ایران واکنش نشان داد.

وی در این باره نوشت: 

قسمت عمده طلب ایران از ‎عراق بصورت دینار است که کاهش ۲۰٪ ارزش برابری دلار به دینار ،آنهم آب رفت!

کره و ژاپن هم که تورم ندارند هزینه نگه داری بابت طلب های ما ازما میگیرند!

دلار‌های از دست رفته بر اثر تحریم‌ها

همشهری در بخشی از این گزارش نوشت: 

ایران در سال‌های تحریم‌ با چالش از دست‌دادن سهم خود از بازار جهانی نفت مواجه شده و بیشترین بهره را کشورهای رقیب ازجمله عربستان، روسیه و عراق از این فرصت برده‌اند. بررسی‌های همشهری از 21سال تولید و صادرات نفت ایران از سال نخست ریاست‌جمهوری محمد خاتمی تا پایان سال1396 نشان می‌دهد که ایران دلارهای زیادی را به سبب تحریم نفتی از دست داده است.

دولت حسن روحانی که با مذاکرات هسته‌ای موفق شده تا بخشی از سهم خارج شده از بازار و دلارهای از دست‌رفته ایران را باز پس بگیرد، در دوسال 97 و 98 درست پس از خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌ها با چالش جدی‌تری حتی نسبت به دوران تحریم‌ها در دولت احمدی‌نژاد مواجه شده و برآوردها نشان می‌دهد که در اوج فشار تحریم‌ها، صادرات نفت ایران در روز به کمتر از 500هزار بشکه هم رسیده است. حالا اما رئیس‌جمهور، تلاش دارد تا دست‌کم تا قبل از ترک نهاد ریاست‌جمهوری، دیوار بزرگ تحریم‌ها علیه صنعت نفت و البته بانکی ایران را از میان بردارد و دلارهای از دست‌رفته را برگرداند.

دلار‌های از دست رفته ایران بر اثر تحریم‌ها

سؤال اصلی اما این است که مدافعان تحریم‌ها و مخالفان برجام چه پاسخی درباره زیان ناشی از عدم‌نفع ایران در سال‌های تحریم دارند و چرا باید سهم کشور از بازار جهانی نفت در اختیار دیگران قرار گیرد و تکلیف دلارهای از دست‌رفته به‌دلیل صادر‌نشدن نفت و فرآورده‌های نفتی چیست؟

حسن روحانی زمانی کلیددار نهاد ریاست‌جمهوری می‌شود که روند تخریب تولید و صادرات روزانه نفت ایران در نتیجه فشار سنگین تحریم‌ها ادامه می‌یابد و او و تیم دیپلماسی‌اش در زمانه‌ای وارد مذاکرات فشرده هسته‌ای با 1+5 می‌شوند که هرچند آمارهای تولید و صادرات نفت کشور برای مدتی متوقف می‌شود اما گزارش‌های وزارت نفت به‌وضوح نشان از تندتر‌شدن میزان سقوط تولید و صادرات طلای سیاه ایران و وسیع‌تر‌شدن حجم تخریب تحریم‌ها بر صنعت نفت دارد.

تولید نفت ایران در ۲سال نخست دولت روحانی به‌ترتیب با افت 6.7درصدی در سال92 و 12درصدی در سال93 مواجه می‌شود و شوک سنگین‌تر در بخش صادرات نفت ایران آژیر خطر را به صدا درمی‌آورد؛ چراکه صادرات روزانه نفت ایران در سال92 رشد منفی 11.3درصد و در سال بعد هم منفی 14.8درصد را تجربه می‌کند.

مذاکرات برای پایان‌دادن به مناقشه هسته‌ای بین ایران و 1+5 در زمانه‌ای آغاز و در نهایت به برجام ختم می‌شود که آمارها حکایت از آن دارد که تولید نفت ایران در سال93 با کاهشی 1.043میلیون بشکه‌ای در روز نسبت به نقطه اوج 21سال گذشته به کمترین میزان ممکن یعنی 3.063هزار بشکه می‌رسد و صادرات نفت هم با سقوط 1.256میلیون بشکه‌ای مواجه شده است. دلیل اصلی تندتر‌شدن روند افت تولید و صادرات نفت ایران در فاصله سال‌های 92 و 93 ناشی از این است که کشورهای خریدار نفت و عمدتا دارای معافیت از وزارت خزانه‌داری آمریکا، با چالش عدم‌تمدید معافیت‌ها مواجه شده و نفت ایران روی آب کم‌کم بدون مشتری می‌ماند.

امضا و اجرای برجام اما نقطه عطفی در تاریخ 2دهه اخیر صنعت نفت ایران به شمار می‌رود و برخلاف گفته‌ها و انتقادهای منتقدان و مخالفان، تولید نفت در سال1395 به روزی 3.762میلیون بشکه و صادرات هم به 2.224هزار بشکه می‌رسد که رشدی 16.4درصدی در تولید و 41.3درصدی در صادرات نسبت به سال94 را نمایان می‌سازد. سال96 هم اوج تولید و صادرات نفت ایران پس از نزدیک به یک دهه است؛ چرا که تولید به روزانه 3.849میلیون بشکه و صادرات به 2.325میلیون بشکه می‌رسد.

بازپس‌گیری بازار و حسرت دلارهای ازدست‌رفته

سیاست نفتی دولت نخست حسن روحانی را می‌توان به 2مقطع متفاوت تقسیم کرد؛ 2سال نخست، دوران صبر و انتظار و البته تلاش برای احیای چاه‌های خاموش‌شده نفتی به سبب تحریم‌ها و فروش‌نرفتن نفت آنها و تمرکز بر سرمایه‌گذاری و آماده‌کردن شرایط جهت جهش تولید نفت ایران به‌ویژه در میدان‌های مشترک بود. با نزدیک‌شدن به روزهای امضای برجام و توافق هسته‌ای پیامی از صنعت نفت به تیم مذاکره‌کننده منتقل می‌شود که نگران کاهش ظرفیت تولید نفت نباشید و ایران در کوتاه‌ترین زمان ممکن، سهم خود را پس می‌گیرد؛ پیامی امیدوارکننده البته در حسرت دلارهای از دست‌رفته 10سال گذشته که نتیجه آن اوج‌گیری دوباره صادرات و تولید نفت ایران است.

دلار‌های از دست رفته ایران بر اثر تحریم‌ها

هرچند به‌دلیل تأخیر و تعلل و ابهام‌آفرینی در ارتباط با مدل جدید قراردادهای نفتی، فرصت برای جذب سرمایه‌های خارجی در 2سال نخست برجام به آسانی از دست می‌رود تا حسرت دلارهای از دست‌رفته با خوشحالی کشورهای رقیب نفتی ایران یعنی عربستان، روسیه و چین با برداشت دلارهای بیشتر از بازارهای جهانی نفت وقتی بیشتر احساس شود که در بهار97 سرانجام دولت وقت آمریکا تصمیم به خروج از برجام می‌گیرد و تحریم‌ها را برمی‌گرداند.

هرچند آمارها از وضعیت تولید و صادرات نفت ایران در 3سال اخیر یعنی 97 تا 99 در دسترس نیست اما گفته‌های مسئولان دولتی کاهش روزانه صادرات نفت در برخی مقاطع تا کمتر از 500هزار بشکه را هم تأیید می‌کند. دولت حسن روحانی هنوز هم امیدوار است و سخت می‌کوشد تا دیوار تحریم‌ها علیه صنعت نفت ایران را بردارد و یا آن را لرزان‌ کند تا بلکه ایران نفت بیشتر بفروشد و جلوی فرایند دلارهای از دست‌رفته را بگیرد؛ سیاستی که نتیجه آن اصرار و پافشاری کم‌سابقه در سطح ارکان حاکمیت مبنی بر برداشته‌شدن تحریم‌ها حتی با از دست‌ندادن یک روز این روزها نمایان شده و سؤال اصلی اما همچنان این است که چه‌کسی پاسخگوی دلارهای از دست‌رفته و فرصت‌های سوخته اقتصاد ایران است و اگر برجامی نبود، تولید نفت ایران حالا چه میزان بود و روزی چند بشکه نفت یا فرآورده‌های نفتی می‌توانستیم به دنیا بفروشیم؟

زیان سنگین عدم‌نفع ایران از بازار طلای سیاه، نشان می‌دهد که نه تحریم‌ها کاغذپاره است و نه نعمت برای اقتصاد و مردم ایران و تلاش برای برداشتن تحریم‌ها یک ضرورت ملی است که نمی‌توان حتی یک روز را از دست داد. چالش اصلی اینجاست که کدام روش و سیاست به حل گره تحریم‌ها کمک می‌کند و تا چه میزان شرایط برای بهره‌مندی از دلارهای نفتی در آینده فراهم شده است؛ چرا که بیم آن می‌رود با فرض برداشتن تحریم‌ها، دسترسی به دلارهای نفتی در بانک‌های خارجی این بار به بهانه قرار‌داشتن نام ایران در فهرست سیاه مالی دنیا، سخت و پرهزینه باشد.

روز گذشته نایب رییس و دبیرکل اتاق بازرگانی مشترک ایران و عراق از آزادسازی بخشی از منابع مالی ایران نزد عراق خبر داد.

این داستان ادامه دارد...!

دلار‌های از دست رفته بر اثر تحریم‌ها

مطالب مشابه