ثبت رکوردهای جدید بارشی در ایران

9

1398/10/28

04:55


اقتصادنیوز: روایت سیل در جنوب شرق کشور در روزهای اخیر نشان می‌دهد که ایران در سال‌های اخیر از شرایط آب و هوایی نسبتا متعادل فاصله گرفته و دچار شرایط جدید آب و هوایی شده است. شرایطی که در برخی مواقع آب و هوای شدیدا خشک را برای کشور به همراه دارد و در برخی سال‌ها به دوران ترسالی منتهی می‌شود.

ثبت رکوردهای جدید بارشی در ایران

به گزارش اقتصادنیوز در این میان، رضا اردکانیان وزیر نیرو معتقد است که کشور دچار یک نوع رادیکالیسم آب و هوایی شده است؛ به‌طوری‌که در سال آبی ۹۷-۹۶ خشک‌‌ترین سال در نیم قرن اخیر را پشت سرگذاشتیم و بلافاصله بعد از آن با تر‌سال‎ترین دوران آبی مواجه شدیم. مواجه شدن با دو نوع متفاوت از شرایط آب و هوایی در کشور موجب شده تا کشور در سال‌های اخیر با دو بحران در هم تنیده کم آبی و سیلاب روبه‌رو شود؛ در این خصوص می‌توان به روزهای آغازین سال ۹۸ اشاره کرد که بسیاری از استان‌های کشور با چالش سیل مواجه شدند و حال در ماه‌های پایانی سال مجدد سیلاب بخشی از کشور را در برگرفته است و با توجه به نامشخص بودن وضعیت آب و هوایی کشور معلوم نیست که سال آینده یا حتی دو ماه آینده کشور با چه شرایطی روبه‌رو شود. براساس گزارش منتشر شده از سوی «ایسنا» طی سال‌های اخیر میزان خسارت سیل در سطح ملی و بین‌المللی روبه افزایش بوده، به‌طوری‌که میزان خسارت سیل در ایران رشد ۲۵۰ درصدی داشته و ۷۰ درصد اعتبارات سالانه ستاد حوادث غیرمترقبه به این چالش اختصاص یافته است. براساس داده‌های اعلام شده برخلاف دوره ۳۰ ساله گذشته در سال آبی ۹۸-۹۷ ایران با افزایش حدود ۳۰۰ درصدی بارش‌ها مواجه شد و در مهم‌ترین رودخانه‌های کشور شامل کارون، دز و کرخه میزان این افزایش به مراتب بیش از میانگین سالانه کشور بود. از سوی دیگر، گزارش‌های منتشر شده نشان‌دهنده آن است که طی ۵۰ سال گذشته ۲۴۰۰ مورد سیل سهمگین در کشور رخ داده که منجر به خسارت‌های جدی مالی و جانی شده و خسارت‌های مالی سیل طی سال‌های ۱۳۳۰ تا ۱۳۷۰ حدود ۷۳۱ میلیارد تومان برآورد شده است. اما شاید بتوان یکی از چالش‌های فعلی کشور را پیش‌بینی‌های غیرکارشناسانه بارندگی‌ها دانست. رضا اردکانیان در این رابطه این نکته را تاکید می‌کند که سیل اخیر جنوب شرقی کشور به مسوولان اعلام شد، ‌اما اتفاقی که در این میان افتاد این بود که بارش بیش از دوبرابر پیش بینی‌ها صورت گرفت. اتفاقی که موجب شد تا جنوب شرق کشور با رخدادی غافلگیرانه روبه‌رو شود و سیل بخشی از کشور را در برگیرد. به گفته وزیر نیرو، شرایط به‌وجود آمده به این معنا است که بارش امسال در استان سیستان و بلوچستان از اول مهر تاکنون به ‌ویژه در روزهای اخیر تا ۴۵ برابر بارش‌های سال رسید و باید با اقتضائات چنین شرایطی زندگی کرد. به‌نظر می‌رسد که این صحبت‌های اردکانیان بیانگر شرایط خاص برای کشور است و هرچند که وی معتقد است که «وقوع این دو پدیده حدی پشت سر هم اتفاق بسیار کم نظیری است که پیشرفته ترین تجهیزات و کشورها در علم آب و هواشناسی قادر به پیش‌بینی آن نیستند» اما انتظار می‌رود که سیستم مدیریتی کشور برای این موضوع راهکار درست داشته باشد.

وی همچنین به بارش‌های اخیر اشاره و یادآوری کرد: در سیلاب فروردین ماه با تجربه سیل بهمن و اسفند ماقبل آن، مقداری محافظه کاری کمتری در پیش‌بینی‌ها داشتیم و سعی کردیم اعتماد بیشتری به مدل‌های ریاضی داشته باشیم که شرایط را کمی بحرانی‌تر نشان می‌داد. به گفته وزیر نیرو، این شرایط باید وارد بدنه مدیریتی کشور شود، باید کاری کرد که بعد از این پذیرش، شرایط سیلاب توام با منافع باشد و خسارات به صفر یا حداقل برسد.

آخرین وضعیت ذخایر آبی

اما بررسی میانگین ارتفاع ریزش‌های جوی تا ۲۶ دی ماه از رشد ۸ درصدی بارش‌ها نسبت به سال آبی گذشته حکایت دارد. این رشد شامل میزان بارش‌ها نسبت به میانگین ۱۱ ساله نیز می‌شود و برای این دوره زمانی رشد ۴۹ درصدی و نسبت به میانگین ۵۱ ساله رشد ۳۸ درصدی داشته است. همچنین بررسی آمار متوسط بارش‌ها در ۳۱ استان کشور نشان می‌دهد، رکورددار بیشترین رشد ریزش‌های جوی در مدت‌زمان مورد بررسی نسبت به مدت مشابه سال آبی گذشته، استان‌های «سیستان و بلوچستان»، «هرمزگان»، «کرمان»، «خراسان جنوبی» و «یزد» بوده‌اند. بیشترین افت بارش‌ها نسبت به مدت مشابه سال آبی گذشته نیز مربوط به استان‌های «ایلام»، «خراسان شمالی»، «لرستان»، «چهارمحال و بختیاری» و «کرمانشاه» است.  از سوی دیگر آمارهای رسمی «دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت مدیریت منابع آب ایران» نشان می‌دهد، ارتفاع کل ریزش‌های جوی از آغاز سال آبی‌جاری (اول مهر ۹۸) تا بیست‌ و ششم دی ماه، ۶/ ۱۲۸میلی‌متر بوده است و در مدت مشابه سال قبل بارش‌ها ۹/ ۱۱۸ میلی‌متر ثبت شده است. رشد بارش‌ها تا اولین ماه زمستان در حالی است که در فصل پاییز این نگرانی وجود داشت که سال آبی جاری سالی کم بارشی خواهد بود، اما با شروع زمستان گمانه‌زنی‌ها تغییر کرد و شاهد رشد بارش‌ها بوده‌ایم.

از سوی دیگر، مطابق با آمارهای منتشر شده، از میان ۶ حوضه آبریز درجه یک، سه حوضه «دریاچه ارومیه»، «دریای خزر» و «خلیج‌فارس و دریای عمان» افت بارش‌‌ها را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کرده‌اند و حوضه «مرزی شرق» با ثبت ۶/ ۷۰میلی‌متر بارندگی نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته (۳/ ۱۴ میلی‌متر) ۳۹۴ درصد رشد را در کارنامه خود ثبت کرده است. در حوضه فلات مرکزی نیز ارتفاع ریزش‌های جوی ۸/ ۸۵ میلی‌متر ثبت شده که نسبت به مدت مشابه در سال آبی گذشته (۱/ ۵۹میلی‌متر) معادل ۴۵ درصد رشد داشته است. در حوضه قره‌قوم نیز ریزش‌های جوی ثبت شده برابر با ۵/ ۸۲میلی‌متر بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد ۱۱ درصدی داشته است.

وضعیت بارش در استان ها

از سوی دیگر رصد تصویر آماری بارندگی‌ها در استان‌‌ها هم از افت بارش‌ها در بسیاری از نقاط کشور حکایت دارد؛ به‌طوری که از بین ۳۱ استان کشور ۲۲ استان افت ریزش‌های جوی را نسبت به مدت مشابه در سال گذشته به ثبت رسانده‌اند و مابقی استان‌ها توانسته‌اند دوره زمانی مورد نظر را با رشد بارش سپری کنند. داده‌های اعلام شده همچنین نشان‌دهنده آن است که نسبت به متوسط درازمدت استان‌هایی که افت بارش داشته‌اند، شامل ۱۰ استان می‌شود.

بررسی آمار بارش‌ها در ۳۱ استان کشور در دوره زمانی مورد بررسی نشان می‌دهد که استان «سیستان و بلوچستان» نیز با ثبت ۸/ ۱۳۳ میلی‌متر بارش نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد قابل توجه بارش‌ها را ثبت کرده است. (سال گذشته میزان بارش‌ها در این استان ۹/ ۳میلی‌متر ثبت شده بود). پس از سیستان و بلوچستان، استان «هرمزگان» با بارش ۶/ ۲۴۰ میلی‌متر نسبت به مدت مشابه در سال گذشته توانسته رشد ۵/ ۵۳۱ درصدی بارش را ثبت کند. استان کرمان نیز با ثبت ۵/ ۱۰۷ میلی‌متر بارش توانست رشد ۴/ ۲۴۲ درصدی را تجربه کند. میزان بارش این استان در مدت مشابه سال قبل ۴/ ۳۱ میلی‌متر ثبت شده است. بارش ثبت شده برای استان خراسان جنوبی نیز در مدت زمان مورد بررسی ۶۲ میلی‌متر ثبت شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد ۸/ ۱۳۷ درصدی داشته است، بارش صورت گرفته در این استان در مدت زمان مشابه سال قبل برابر با ۰۷/ ۲۶ میلی‌متر بوده است. در این میان استان یزد نیز با ۷/ ۳۹ میلی‌متر بارش در مدت زمان مورد بررسی توانست رشد ۶/ ۱۲۵ درصدی بارش را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کند. بارش این استان در مدت مشابه سال قبل ۶/ ۱۷ میلی‌متر ثبت شده بود.

براساس داده‌های اعلام شده بارش صورت گرفته در استان ایلام در مدت زمان مورد بررسی برابر با ۷/ ۱۸۷میلی‌متر بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل افت ۴/ ۵۹ درصدی داشته است. حجم بارش در خراسان شمالی نیز برابر با ۲/ ۵۰ میلی‌متر بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل افتی ۹/ ۵۶ درصدی را ثبت کرده است. اما میزان بارش ثبت شده برای استان لرستان نیز در دوره زمانی مورد بررسی برابر با ۲۴۳ میلی‌متر بوده که در مقایسه با دوره زمانی سال قبل افتی ۶/ ۵۲ درصدی داشته است. در استان چهارمحال و بختیاری نیز در مدت زمان مورد بررسی ۲۱۶ میلی‌متر بارندگی ثبت شده که نسبت به دوره زمانی مشابه سال قبل افتی ۵/ ۵۱ درصدی را در کارنامه خود ثبت کرده است. اما بارش صورت گرفته در استان کرمانشاه نیز برابر با ۹/ ۱۷۲ میلی‌متر بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل افتی ۹/ ۵۰ درصدی داشته است.

مطالب مشابه


تصویری


ویدئو